Tijdens de excursie kwam ik na het bezoek aan de voorstellingen Annemoon tegen, met haar heb ik een bestuursjaar gedaan voor Stukafest Amsterdam. Zo klein kan de wereld, en het werkveld, soms zijn. Ik mocht haar en een aantal collega’s vragen stellen over hoe zij bij Circolo beland waren en hoe hun loopbaan van hun carrière gegaan was. Hierdoor kwam ik ook terecht bij Lysanne van Esch, waarbij ik mijn meeloopdag dat weekend bij Circolo mocht draaien.
In het weekend was het Spoorpark gevuld met lange rijen, spelende kinderen, de acrobatiek carrousel en voorstellingen in de coulissen van Fontys studenten. Het was duidelijk drukker dan doordeweeks en Lysanne had een volle werkdag waarbij ik haar mocht schaduwen. In haar functie als programma-productie, die zij samen met collega Stephan Blikker uitvoert, ziet elke dag er anders uit. Op deze zonnige zaterdag begonnen we met de aanvang van een voorstelling. Hierbij hoort een briefing met de artiesten en techniek in de tent, waarbij ook de nodige voorbereidingen worden doorgesproken wat betreft rolstoelgebruikers, bezoekers met een visuele beperking en groepen. Daarna wordt er buiten een briefing gehouden met de vrijwilligers, die allemaal een taak krijgen voordat de rij aan bezoekers zich verzamelt. Na de opening van de tent is het aan Lysanne om daar in de buurt te blijven; voor vragen van bezoekers, problemen met de ticketscanners en om, indien de show niet is uitverkocht, artiesten die in hun vrije tijd een show willen bezoeken toe te laten. Dit werk herhaalde zich bij meerdere voorstellingen die dag. Zelf woont Lysanne de voorstellingen niet bij tijdens een werkdag, anders wordt het te overprikkelen. Tijdens de voorstellingen loopt ze verder rond op het terrein om te kijken of het op alle plekken op rolletjes loopt en op schema. Op een afgebakend deel van het festivalterrein staan trailers waar make shift kantoorruimtes zijn. Dit is de plek waar productie, programmering, programma productie en coördinatoren samenkomen. Naast de kantoorruimtes is er plek voor de artiesten om zich om te kleden en opslag voor techniek.
Hieronder staan een aantal aspecten van de werkwijze van festival Circolo die mij opvielen tijdens de meeloopdag.
Vrijwilligers
Circolo werkt met een groot netwerk aan vrijwilligers, waaronder Nederlanders en vluchtelingen. Deze vrijwilligers scannen bij aanvangtickets, staan bij de ingang van de tent en wijzen de weg aan het publiek en helpen bij de placering binnen de tent. De diverse groep vrijwilligers die ik heb leren kennen tijdens de meeloopdag was een combinatie van Nederlanders en nieuwkomers. Deze nieuwkomers maken deel uit van het Refugee team, die in het kader van inburgering participeren aan maatschappelijke activiteiten (Festival Circolo,2023). De manier waarop werd samengewerkt moedigde het oefenen met de Nederlandse taal aan. Ook werd er veel over overeenkomsten en verschillen gepraat wat betreft voorafgaande ervaringen met podiumkunsten. De vrijwilligers konden als er plek over was in de tent ook voorstellingen bijwonen. De manier waarop circus, waarbij ‘language no problem’ voorop staat, kan bijdragen aan een cultuuruitwisseling vond ik bijzonder om te zien. In de toekomst zou ik zelf ook vrijwilligerswerk op een festival willen doen, om zo te ervaren hoe de communicatie, verantwoordelijk en samenhorigheid verloopt.
Toegankelijkheid
De toegankelijkheid van kunst krijgt tegenwoordig meer aandacht en daar wordt bij Circolo ook veel aan gedaan. Op de Spoorpark locatie kwam dit voor rolstoeltoegankelijkheid en blinden naar voren.
Rolstoeltoegankelijkheid
Bij de aankoop van een kaartje kan er gekozen worden voor een ‘rolstoel toegankelijk’ kaartje. Deze is hetzelfde geprijsd als een normaal kaartje, maar zorgt ervoor dat er van tevoren rekening mee kan worden gehouden in de circustent. Door de houten banken in een circustent moet er een stuk bank, een van de planken, eruit worden gehaald om ruimte te maken voor een rolstoel. Dit wordt dan ook doorberekend in de totaal beschikbare zitplaatsen. Daarnaast worden rolstoelgebruikers verzocht vooraan de rij te verzamelen voor binnenkomst. Hierdoor kunnen zij naar binnen voordat de tent voor andere bezoekers geopend wordt.
Tijdens mijn meeloopdag waren er ook onverwachts een aantal personen die slecht ter been zijn. Zij mochten ook eerder naar binnen en voor hen werden direct stoelen geregeld op de eerste rij, in de plaats van een bank zonder rugleuning.
Visuele groepsbegeleiding
Circolo biedt ook een blindentolk aan voor het bezoek aan een voorstelling. Tijdens mijn meeloopdag was dit een hele groep, maar ook voor een enkele persoon kan dit geregeld worden. Vooraf aan de voorstelling wordt ook een ‘Meet en feel’ geregeld. Hierbij worden de kostuums, rekwisieten, en decor beschreven. Ook is er de kans om deze aan te raken. Indien mogelijk is er ook een kennismaking met de spelers. Ik had er nog nooit bij stilgestaan hoe een circus ervaring voor een slechtziend persoon gevormd kon worden. Het lijkt mij juist van toegevoegde waarde om hier meer over te leren en zo ook bij te kunnen dragen aan dit soort initiatieven.
Calamiteiten
In de loop van de meeloopdag mocht ik ook een voorstelling bijwonen, maar deze werd halverwege afgelast wegens een speaker die in de brand vloog. Dit zorgde voor een interessante wending; er was sprake van een evacuatie van de tent, de kleine brand werd geblust en de nasleep van een abrupt einde aan de voorstelling werd in gang gezet. Het publiek en de spelers waren allen erg kalm, waardoor de evacuatie soepel verliep. Vervolgens werd iedereen verzocht op een gepaste afstand van de tent te staan. Achteraf vroeg ik aan Lysanne wat voor protocol ingang wordt gezet wanneer zoiets gebeurt. Circolo heeft zelf een duidelijk calamiteitenprotocol dat zij dan opvolgen. In het geval dat een voorstelling compleet afgelast wordt, krijgen de bezoekers een ticket voor een andere dag of een restitutie. Bij een onverwachte onderbreking gebeurt dit niet. Als een bezoeker dan mailt om het geld terug te krijgen is dat mogelijk, maar uit ervaring van eerdere jaren blijkt dat de bezoekers van Circolo vaak veel begrip tonen en het erbij laten.
Ter afsluiting
Na de meeloopdag bij Circolo heb ik kunnen beamen dat de sfeer en de visie van dit festival mij erg aanspreken. Uiteraard is er binnen het werkveld veel variatie, maar ik hoop op een soortgelijke plek terecht te kunnen komen na deze opleiding. Het samen naar een doel toe werken en alle facetten met elkaar te verbinden om een geweldige ervaring voor bezoekers en artiesten neer te zetten, lijkt mij geweldig.
